Strona korzysta z plików cookies.

Dokumentacje zagraniczne (1950-1978)

Zbiór fotografii Zofii Rydet, który określiliśmy wspólnym tytułem Dokumentacje 1950 –1978, obejmuje najwcześniejszą część dorobku artystki, składającą się z przeszło 30 tysięcy zdjęć wykonanych w Polsce i za granicą. Całość zachowana jest w formie negatywów, część w wywołanych odbitkach.

Materiał Dokumentacje w swojej różnorodności tematycznej oraz geograficznej daje obraz rzeczywistości powojennej Polski i Europy – od od zgrzebnej wiejskiej biedy i malowniczej tradycji, po styl życia i mody wielkich miast, blichtru pochodów okolicznościowych na Wschodzie i wielkich przemian kulturowych „szalonych lat 60-tych” na Zachodzie. Od początków twórczości głównym i najważniejszym motywem fotograficznym jest człowiek – na różnych etapach życia i w różnych sytuacjach. W Dokumentacjach możemy obserwować, jak kształtowała się wrażliwość i umiejętności fotograficzne Zofii Rydet, poznajemy procesy powstawania takich cykli jak: Mały człowiek, Czas przemijania, Świat uczuć i wyobraźni, Nieskończoność dalekich dróg i wreszcie Zapis socjologiczny. Drugim licznie reprezentowanym tematem Dokumentacji jest krajobraz i przyroda. Zofia Rydet kochała przestrzeń, pola, łąki i dokumentowała je o każdej porze roku. Zrobiła setki zdjęć w lasach i parkach, konsekwentnie portretowała pojedyncze drzewa. Artystka od początku fotografowała i segregowała w kopertach pewne motywy wizualne, np. chmury, drzewa, korzenie, drogi, płoty, ściany, faktury, struktury, lustra, pary ludzkie, np. dziecko i osoba starsza (koperta opisana jako KONTRASTY), itd. Z takich kolekcji czerpała elementy do swoich późniejszych kolaży. W ramach grantów Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w latach 2016-2020 Fundacja im. Zofii Rydet udostępniła online przeszło 17 tysięcy zeskanowanych negatywów zdjęć wykonanych w Polsce (Podhale, Beskidy, Orawa, Pieniny, Spisz, Sądecczyzna, Śląsk, Kujawsko-Pomorskie, Mazury) i za granicą (dawna Czechosłowacja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, kraje dawnej Jugosławii: Chorwacja, Czarnogóra, Bośnia i Hercegowina, a także: Turcja, Grecja, Cypr, Liban, Egipt i Libia). W 2020 roku opracowana została pozostała część zdjęć zagranicznych, zrealizowanych przede wszystkim na terenie krajów Europy Zachodniej (Niemcy, Hiszpania, Włochy, Francja). Fotografie zagraniczne ukazują fascynujący obraz świata przedzielonego „Żelazną kurtyną”. Z jednej strony bogactwo egzotycznych elementów uchwyconych przez Artystkę w Europie południowo-wschodniej, na Bałkanach i w krajach arabskich: zdjęcia oparte na bacznej obserwacji przed wszystkim napotkanych w drodze ludzi, uchwyconych przed domami, na targach, ulicach i w zakamarkach wielu odwiedzonych przez artystkę głównie małych miejscowości. Z drugiej strony fotografie pochodzące z krajów Europy zachodniej i południowozachodniej - diametralnie inny świat.

W epoce, z której pochodzą te zdjęcia w Polsce panowała stagnacja, spadek tempa rozwoju gospodarczego, bezwład władz i rozrost biurokracji. Polska szara rzeczywistość oraz zwiększający się dystans dzielący ojczyznę od Zachodu wpływają niezwykle przygnębiająco na wrażliwą Artystkę, co wiemy z korespondencji archiwalnej. Zofia Rydet co roku walczy z systemem, aby móc wyjechać po inspirację. Pretekstem do tych podróży są muzea i zabytki, ale jak zawsze w jej twórczości najbardziej interesują ją ludzie. Przede wszystkim ludzie młodzi, choć przewija się także wątek zarówno dzieciństwa jak i starości, lecz nie jest to dzieciństwo pogrążone w biedzie, ani smutna starość.

Odwiedzając Zachód Zofia Rydet ma możliwość obserwacji innej jakości życia, znacznie wyższego poziomu gospodarczego, dobrobytu. Jest także świadkiem wielkich przemian kulturowych „szalonych lat 60-tych”. Obecna na fotografiach młodzież, mimo czarno-białej kliszy jest kolorowa i roześmiana, otoczona muzyką. Nosi fantazyjne fryzury i hipisowskie stroje. Widać jej swobodny tryb bycia, a także wielokulturowość objawiającą się w zróżnicowanych typach urody i wszystkich odcieniach skóry. Zachód uchwycony na kliszy przez Zofię Rydet to także nowoczesna architektura, metro, inna estetyka miasta: przyciągające uwagę szyldy, reklamy, bilbordy, neony. Fotografkę fascynują także modne sklepy, atrakcyjny - u nas wtedy nieosiągalny - towar w wystawowych witrynach, a w tle luksusowe samochody. Dokumentuje także targi staroci, artystów ulicznych, turystów, zatłoczone kawiarenki. Wiele z tych elementów odnajdziemy później w kolażach z cyklu Świat uczuć i wyobraźni.